Styl życia to zbiór wyborów

Choroby cywilizacyjne

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje, że choroby cywilizacyjne są przyczyną aż 71% zgonów na całym świecie. Ich źródła upatrywać można w oddziaływaniu środowiska: zanieczyszczenia wody i powietrza, hałas. Jednak w głównej mierze związane są one z naszym stylem życia.

Wśród głównych „grzeszków” wymienia się:

  • niewłaściwą dietę
  • brak lub bardzo niską aktywność fizyczną (tzw. siedzący tryb życia)
  • palenie papierosów
  • szkodliwe spożywanie alkoholu
  • nadmierny i długotrwały stres

To właśnie ten ostatni czynnik najbardziej kojarzy nam się ze zdrowiem psychicznym, którego Światowy Dzień dzisiaj obchodzimy (10 października). Słusznie, jednak zdrowie jest tematem bardzo złożonym.

Zdrowie - stan zupełnej pomyślności

W obliczu wielu badań naukowych, wiemy już, że na człowieka należy patrzeć, jak na całość. Świadczy o tym nawet definicja zdrowia wg WHO, która wskazuje, że na zdrowie składa się nie tylko dobra kondycja organizmu w sensie jego fizyczności, ale również zdrowie psychiczne i właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie (także duchowość wg niektórych teorii).

„Zdrowie to stan zupełnej pomyślności fizycznej, umysłowej i społecznej, a nie jedynie brak choroby lub ułomności” definicja WHO (Światowa Organizacja Zdrowia)

Można wyszczególnić te grupy, jednak należy mieć świadomość, że one się wzajemnie przenikają. Przykładowo, na zdrowie psychiczne wpływa zarówno praca z umysłem, emocjami, myślami, relacje społeczne, jak i właściwe odżywanie, odpowiednia dawka ruchu i dobrej jakości i długości sen. Zatem ciężko w tym temacie o zero-jedynkowe określanie przyczyn dolegliwości lub o jednozdaniowe porady typu: ”idź się przewietrzyć i wszystko będzie dobrze”. Wszakże, jak podają badania, wystarczy zaledwie 20-minutowy kontakt z naturą, aby zredukować poziom kortyzolu (hormonu stresu). Jednak, jeżeli przykładowo nasze relacje z szefem się nie układają, to po powrocie do biura takie odprężenie i stan spokojnego umysłu mogą szybko minąć.

Styl życia

Dlatego też wszystkie aktywności, których na co dzień się podejmujemy, mają wpływ na nasz ogólny stan zdrowia. Każde świadome zachowanie np. czynności, działania, nawyki, które ma na celu poprawę zdrowia lub utrzymanie jego dobrego stanu, to „zdrowy styl życia”. To taki „sposób bycia”, gdzie istotną rolę odgrywają nasze zainteresowania, motywy, cechy, wartości, zachowania i postrzeganie świata.

"Błędne koło" stylu życia

Zachowania związane ze zdrowym stylem życia mają charakter addytywny. Oznacza to, że im jest ich więcej na raz, tym silniejsze mają oddziaływanie. Niestety to samo tyczy się złych nawyków zdrowotnych. Znając czynniki ryzyka niektórych chorób i widząc relacje zachodzące między nimi, można stwierdzić, że brak odpowiedniej dawki aktywności fizycznej, jak i złe nawyki żywieniowe mogą prowadzić na początku do nadwagi. Z biegiem czasu może ona rozwinąć się, aż do otyłości, która z kolei jest głównym czynnikiem ryzyka występowania chorób układu krążenia: nadciśnienie, miażdżyca, a także cukrzycy typu II. U osób otyłych może występować złe samopoczucie, obniżona samoocena i brak pewności siebie, co może prowadzić również do depresji. W przypadku depresji mamy do czynienia m.in. ze spadkiem energii, brakiem ruchu, zaburzeniami odżywiania i snu. Wszystko to może się zapętlać i uniemożliwiać wyjście z „błędnego koła”.

W domu, w pracy

Zatem na nasz stan zdrowia wpływa każda nasza codzienna aktywność. Zarówno to, co robimy w miejscu pracy, jak i „po godzinach”. Organizacje starają się budować swój dobry wizerunek pracodawcy, wdrażając różnego rodzaju benefity np. karty sportowe, opiekę medyczną, bilety do kina, teatru (tak, to też forma odpoczynku, który jest istotny dla zdrowia) itp. Jednak czy rzeczywiście pracownicy z nich korzystają? Czy kultura pracy w Twojej organizacji sprzyja podejmowaniu zdrowych nawyków? Czy uświadamiasz pracowników, jak ważne jest dbanie o własne zdrowie? Czy dajesz im taką możliwość?

Edukuj swoich pracowników nie tylko poprzez materiały informacyjne. Pozwól im uczyć się również przez doświadczanie. Pokaż im, że można dbać o siebie w miejscu pracy i daj im na to przyzwolenie:

  • pozwól im odejść od biurka i wykonać kilka ćwiczeń rozciągających
  • daj możliwość wyjścia z biura na krótki spacer
  • nie zabraniaj im chwili dla siebie np. w pokoju do relaksu
  • zezwól na dowolne godziny posiłków dostosowane do ich sposobu odżywiania
  • nie gań za siedzenie na piłce, nawet gdy pracują z klientem

Rozwiązań jest naprawdę wiele. Pokaż realnymi działaniami, że ich zdrowie jest dla Ciebie naprawdę ważne.

Literatura/źródła:

  1. Główny Urząd Statystyczny, notatka informacyjna „Zamachy samobójcze w 2016 r.”, Warszawa, 2017 r.
  2. MaryCarol R. Hunter, Brenda W. Gillespie, Sophie Yu-Pu Chen, „Urban Nature Experiences Reduce Stress in the Context of Daily Life Based on Salivary Biomarkers”, [w:] Frontiers in Psychology, 2019.
  3. Portal WHO: https://www.who.int/news-room/events/detail/2019/10/10/default-calendar/world-mental-health-day-2019-focus-on-suicide-prevention; https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases.